Lees mijn blog
Marc Mulders, Francois Rouan en de kunst van de collage
Collage van Marc Mulders ~ Mapping out Paradise ~ Museum de Pont 2008
Op de kunstacademie vond ik het vak ‘collage’ een wonderlijk vak. En ook een beetje onbestemd, al kon ik best plezier halen uit het verscheuren van kranten, full-colour reclames uit allerlei magazines, cadeaupapier, gekleurde velletjes en allerlei soorten karton.
Pas jaren later ontdekte ik kunstenaars die collagetechnieken gebruiken als middel om tot monumentale ontwerpen te komen, en dan met name voor monumentale glaskunst, waarmee de collages niet alleen op zichzelf staan als volwaardig kunstwerk, maar een nog groter doel dienen.
Collages, voor de ene een vloek, voor de ander – zo het schijnt – een zegen. Want hoezeer het vak ‘collage’ op de kunstacademie voor mij gekunsteld en kneuterig overkwam, het is een (wellicht wat onderschat) middel om tot een goed ontwerp te komen. Collage kan als kunstwerk op zichzelf staan, of als ondergrond dienen om op verder te werken. Ook in de illustratieve sector, de filmindustrie en de muziekindustrie (sampling) vindt je collagetechnieken terug.
Het gebruik van collagetechnieken kan resulteren in zeer expressieve beeldtaal, net als een interessant lagen-effect door enerzijds de destructie van beeld, kleur en structuur, en anderzijds het herpositioneren van deze gefragmenteerde beelden, en biedt de collage daarnaast de mogelijkheid om figuratieve elementen om te zetten naar abstractie. Maar de oneindige mogelijkheden kunnen ook voor frustraties zorgen wanneer de collage niet het gewenste resultaat geeft. Zo heb ik zelf geworsteld met deze techniek omdat het naar mijn idee bleef raken aan inwisselbaarheid.
Read more
Blauwe nachten in Chartres Cathedral
Een beetje glas-in-lood liefhebber heeft een bezichtiging van de kathedraal van Chartres op zijn lijstje staan. Onze huwelijksreis naar Parijs in februari 2o1o was een mooie kans om ook Chartres te bezoeken, aangezien Chartres een uurtje treinen van Parijs ligt. (vanaf station Paris Montparnasse)
Eenmaal aangekomen in Chartres kun je niet meer om de kathedraal heen. Vanwege de enorme afmetingen van de kathedraal van Chartres, had ik Chartres zelf veel groter ingeschat. Niets is minder waar. Het heeft een bijzonder effect dat een klein stadje als Chartres zo’n enorme kathedraal heeft. Het resultaat hiervan is dat je overal in Chartres een glimp opvangt van de prachtige kathedraal, die op het hoogste punt van Chartres gelegen letterlijk overal bovenuit steekt. Handig voor als je een slecht richtingsgevoel hebt…
Na onze spullen haastig te hebben gedropt in een herberg spoedden we ons naar de kathedraal. Het is al vroeg donker in februari dus we hadden niet veel tijd. Na een kwartier heuvelopwaarts lopen door de meest pittoreske straatjes die ik ooit had gezien stonden we ineens voor dit reusachtige bouwwerk. Het begon al te schemeren, en het plein voor de kathedraal was helemaal verlaten en doodstil.
Kunnen we nog wel naar binnen? Het leek gesloten. Ook dit was weer een verassend resultaat, aangezien je voor een van de beroemdste kathedralen ter wereld staat, en je heel veel toerisme verwacht, en flitsende camera’s. We probeerden een deur bij een van de zij-ingangen. De zware deur gaat krakend en piepend open. Met ingehouden adem, en het gevoel dat we iets doen wat helemaal niet mag stappen we naar binnen. Buiten is het ‘blauwe uurtje’ inmiddels aangebroken.
Waar ik in eerste instantie als een magneet naar de kathedraal werd getrokken voor de gebrandschilderde ramen, was onze eerste ontmoeting met de kathedraal interessant om een hele andere reden. We staan daar in een donkere, en nagenoeg lege en doodstille kathedraal, met prachtig verlichte nissen en brandende kaarsen. De glas-in-lood ramen waren verhuld in een donkerblauwe gloed, terwijl buiten het licht dooft. Zelfs de nachten zijn blauw in de kathedraal van Chartres…
Diep onder de indruk lopen we aarzelend verder. Onze voetstappen klinken hard en kaatsen terug. De stilte wordt door ons verbroken. We sluipen verder op onze tenen rond. De tijd staat stil in deze verlaten wereld. Als de kille temperatuur in de kathedraal tot ons door begint te dringen besluiten we te gaan, om de volgende dag de kathedraal in zijn volle glorie nogmaals te bewonderen.
De kathedraal bij daglicht
Ongeduldig loop ik de volgende dag weer richting de kathedraal. Dit keer zijn er wel andere bezoekers aanwezig, maar het blijft erg rustig in deze tijd van het jaar. Ook dit keer loop ik met ingehouden adem de kathedraal binnen. Diep onder de indruk bekijk ik de kathedraal met zijn honderdzesenzeventig fonkelende glas-in-loodramen en het overheersende ‘le bleu de Chartres.’
Read more
Vloeken in de kerk: Paradiso’s controversiële glasramen bij daglicht
‘Ik kijk naar een intrigerend, fotorealistisch portret in glas-in-lood. Het is middag, ik sta in een verlaten, donkere Grote Zaal van Paradiso. Omdat ik in Paradiso sta, zoek ik een verband tussen het portret en het poppodium. Is het een artiest? Op het eerste gezicht lijkt de figuur met de kekke, recalcitrante spencer sterallures te vertonen. Maar als ik langer naar het portret kijk, blijkt er iets mis. Bleek.. Ziek? Een lege blik. Ineens dringt de diepere betekenis van dit portret tot me door, het gaat over de dood. Het doet me denken aan het gezicht van Freddie Mercury, vlak voor zijn dood. Is het een man of vrouw? overpeins ik. Niet helemaal duidelijk. Ook de houding is vreemd, het perspectief. Het figuur lijkt te liggen, en toch lijkt het gezicht op me neer te kijken. Ik sta nog een tijdje ‘puzzled’ te kijken en te gissen. Wat is hier aan de hand?’
Ik kom regelmatig in Paradiso. Bij één van die bezoeken was ik niet in de poptempel om mijn oren de kost te geven, maar mijn ogen. In plaats van zo’n anderhalf uur aandacht te besteden aan een artiest op het podium met een klef biertje in mijn hand, ging mijn aandacht dit keer in een nagenoeg lege, verstilde Grote Zaal uit naar dat wat ‘s avonds verborgen is: de glas-in-loodramen in de Grote Zaal van Paradiso. Als je overdag in de Grote Zaal staat, en de luiken aan weerszijden van de zaal open zijn, of beter gezegd ‘eraf zijn gehaald’, komt er iets tevoorschijn waarvan maar weinig mensen weten…
Vloeken in de kerk, of weerspiegeling van de werkelijkheid?
Het glas-in-loodraam van het ‘intrigerende portret’ blijkt over euthanasie te gaan. Glas-in-lood wordt al snel met religieuze thema’s geassocieerd. Voor deze glas-in-loodramen in Paradiso geldt dat ook, en sterker nog: ze zoeken verbintenis met religieuze thema’s, maar dan vertaald naar de 21e eeuw. De meeste thema’s in deze glas-in-loodramen zijn echter ronduit religieus-controversieel te noemen. Sommige mensen zullen de uitwerking van de thema’s interpreteren als vloeken in de kerk, voor anderen zijn het kunstwerken van glas die geheel op zichzelf staan als moderne kunst, die actuele thema’s verbeelden, en ‘realiteit’ laten zien. Thema’s waar we in het van oudsher ruimdenkende Nederland – in vergelijking tot andere landen – vooruitgang hebben weten te boeken: het homohuwelijk en euthanasie. Maar ook over thema’s waarbij we soms liever wegkijken, zoals de uitstoot van CO2 en de opwarming van de aarde. De serie glas-in-loodramen heet dan ook: ‘De Moderne Moraal.’ In deze blog vertel ik meer over dit fantastische, maar ook confronterende project van kunstenaars Hans van Houwelingen en Berend Strik.
Het gebouw uit 1879-’80 is ontworpen door de architecten G.B. Salm (1831-1897) en zijn zoon A. Salm (1857-1915) in neoromaanse stijl. Paradiso, de Nederlandse tempel van de popmuziek, huist in een voormalig kerkgebouw van de Vrije Gemeente aan de Weteringschans in Amsterdam. De oorspronkelijke glas-in-loodramen zijn er in de jaren zeventig uitgehaald en vervangen door spiegels aan de binnenkant en houten panelen aan de buitenkant. Met de verbouwing van Paradiso in 1993 ontstond het plan om nieuwe glas-in-loodramen voor de grote zaal door kunstenaars te laten ontwerpen.
Berend Strik en Hans van Houwelingen: De Moderne Moraal
Berend Strik en Hans van Houwelingen hebben de handen ineengeslagen voor een project van – tot op heden in ieder geval – negen reeds uitgevoerde glas-in-loodramen in de Grote Zaal van Paradiso, met elk een eigen thema. Grootse thema’s die zowel door de kerk als de kunst worden aangegrepen: schepping, liefde, leven en dood. Ieder thema krijgt een hedendaagse invulling vanuit de traditionele thema’s binnen de kerkelijke en de moderne kunst. Over de techniek zegt Van Houwelingen het volgende:
‘Het nagenoeg verdwenen glazeniersambacht vraagt om een technische heroriëntatie. Na een tripje langs Franse kathedralen en enkele glasateliers kon snel de conclusie worden getrokken dat gebrandschilderde ramen de mooiste zijn, maar dat niemand deze techniek nog goed beheerst. Het spookbeeld van een amateuristisch geschilderde Mona Lisa is levensgroot aanwezig. Omdat de keuze niettemin op brandschilderen is gevallen is door BV Glasbewerkingsbedrijf Brabant in Tilburg een techniek ontwikkeld die brandschildering combineert met fotografie. We hebben onszelf het criterium gesteld dat geen enkele afbeelding op een raam willekeurig gekozen mag zijn en dat elk beeld het resultaat moet zijn van een in de realiteit getoetste gedachte; vandaar de keuze voor fotografie.’
Maria Dukers: wat glaskunst (meer) zou kunnen zijn
Vanaf 27 oktober tot en met maart 2012 is er een bijzondere tentoonstelling te zien in het Nationaal Glasmuseum Leerdam van Maria Dukers, een kunstenares van Belgisch komaf die zich met een vernieuwende vorm van vlakglas bezighoudt. Ze maakt prachtige installaties met diepte-effecten van glas en plexiglas en laat je in verwondering achter over wat nu de buiten- of binnenkant is.
Hier gaat mijn hart sneller van kloppen; een nieuw voorbeeld van kunstenaars die uit de tradities van vlakglas stappen en laten zien wat glaskunst, en dan vlakglas in het bijzonder (meer) zou kunnen zijn:
De Belgische beeldende kunstenares Maria Dukers (Madrid, 1974) presenteert in het Glasmuseum een serie objecten in vlakken van glas en plexiglas. In het kader van het Stokroos-stipendium heeft zij een nieuwe, haast architectonische, glasinstallatie in het Glasmuseum ontwikkeld. Deze installatie zorgt dat de fysieke aanwezigheid van de bezoeker onderdeel van de ruimtelijke beleving wordt. De suggestie van een levensgrote maquette wordt teruggebracht naar de proporties van een expositiezaal. Ook voor haar presentatie in het museum lopen de verhoudingen van haar installatie en de interactie met de ruimte wat ‘uit de hand’. De strakke uitvoering doet exterieur aan, haast als een etalage die een huiskamer is binnengebracht. Hiermee zet zij de relatie tussen deze karakteristieke tentoonstellingruimte, de Stokrooszaal, en haar werk op een bijzondere manier op scherp: Wat is nu binnen, wat is nu buiten? Met de keuze voor Maria Dukers zoekt het Nationaal Glasmuseum bewust de grenzen op van wat glaskunst (meer) zou kunnen zijn: een pleidooi voor dat klassieke tradities nog steeds een hedendaagse betekenis hebben. De lichtheid, de harmonieuze verhoudingen en de strakke lijnvoering van Dukers zijn geïnspireerd op de geometrische tekeningen van Felix De Boeck uit de jaren 1922-1923. De Boeck behoort tot de eerste generatie modernistische schilders in België. Maria Dukers heeft een achtergrond in de architectuur en haar werk kent ook een sterk verwantschap met de Nederlandse kunstbeweging De Stijl; zoals het evenwicht van de verhoudingen en de zuivering van de elementen tot het essentiële. Haar werk is geometrisch van vorm en refereert vanwege de wijze waarop Dukers glas hanteert, enerzijds aan een glas-in-lood traditie en anderzijds aan abstracte schilderkunst.Maria Dukers is steeds op zoek naar een manier om subtiele diepte in haar werk te integreren. Haar rechthoekige volumes hebben een sterk sculpturaal aspect, net als laagreliëfs, waarvan de transparantie een nieuw spectrum van licht in de verschillende lagen teweegbrengt. Bij haar toepassing van het mengen van kleuren, door glas achter elkaar te plaatsen, speelt licht een hoofdrol. Zelf zegt zij hierover: “Het in de ruimte brengen van het licht. De ruimte wordt opgebouwd uit volumes en vlakken waardoor het licht de kleuren laat weerkaatsen en spelen met de diverse facetten van elke compositie. Het essentiële ligt in de lichtvibratie die zich afspeelt in deze minutieus geconstrueerde ruimte, dankzij de kleur, de doorzichtbaarheid, de juxtapositie, de superpositie en de diepte.” www.nationaalglasmuseum.nl
Tijd om de stilte te verbreken, tijd om weer te bloggen!
Illustratie: Joanne YoungHerfst!
De herfstblaadjes waaien de gang in zodra ik de voordeur open doe, mijn favoriete seizoen is aangebroken. Nieuwe energie, zin om alles aan te pakken wat al maanden in mijn hoofd rondspookt. Er moet een bezem door mijn hoofd om de boel op te helderen in die rusteloze bovenkamer…
Blogstilte, hoe ging het dit jaar met Land van glas?Veel bloggers zullen het vast herkennen; een onbedoelde blogstilte. Wat is mijn excuus?
Begin januari hield mijn ‘carriere’ als glazenier in loondienst op te bestaan. Ik moest 36 uur per week werken om rond te komen en begon echt genoeg te krijgen van het loonslaafgevoel dat ik daar kreeg. Ondanks dat ik een soort van ‘woonde’ in de brandschilderruimte, en naast mijn werk daar ook voor mezelf bezig was, woog dit niet op tegen het gevoel van beklemming waar ik steeds meer last van kreeg.
Tijdens de expo in galerie RudolfV, vlak daarna in januari was de roes van vrijheid zeker nog niet voorbij, maar besefte ik ook de nadelen; geen glasoven of lichtbak meer bij de hand om te brandschilderen. Geen verfjes, geen zilvergeel, geen daskwast, geen slepers, niets…. En was ik nu nog wel glazenier, ben ik vanaf nu (glas) kunstenaar, ga ik weer op doek schilderen, of?
De expo leidde niet alleen tot een hele vrije opdracht, maar ook tot een deal waardoor ik voor mezelf kon beginnen. Februari stond in het teken van onderzoek doen naar de juiste glasoven, en alles bestellen wat ik nodig had om te kunnen brandschilderen thuis. Er kwam ook een lichtbak, en ineens had ik er nog een vrije opdracht bij! De schuur werd leeggeruimd, opgeknapt, de muren werden gewit. Een atelier aan huis was geregeld.
In maart kon ik ondertussen ook weer beginnen bij NS Hispeed, waar ik twee jaar eerder weg was gegaan om in de glas-in-lood sector te gaan werken. Ondanks dat ik veel minder uren hoef te werken in vergelijking met het glas-in-lood atelier dus meer tijd over heb, viel op dat moment het bloggen juist stil.
Read moreNu te koop bij Land van glas; gebrandschilderde portretten van Dick Broos!
Het betreft twee gebrandschilderde portretten van een man en een vrouw, met het thema zee en kust, vervaardigd in 1937.
Dick Broos (1903-1991) was actief tussen 1918 en 1991 als graficus, glasschilder, monumentaal kunstenaar, ontwerper, wandschilder en tekenaar. Hij studeerde aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten Amsterdam, en was een leerling van kunstenaar Richard Roland Holst.
Dick Broos won de Prix de Rome 1e prijs schilderkunst in 1932. Broos werkte o.a. regelmatig samen met het bekende Atelier Bogtman; het atelier dat de Goudse Glazen te Gouda heeft gerestaureerd / geconserveerd van 1981 t/m 1989.
Het gaat om twee prachtige portretten, gebrandschilderd met verfijnde techniek en een realistische benadering. Het portret van de man is ‘en face’ afgebeeld, de vrouw ‘en profil.’
Beide portretten hebben een onderschrift:
‘De Oude Binnenvaarder’
‘Aan de stille strijders der kust’
Bij beide portretten valt de vlakverdeling op. De keuze voor de verdeling in vlakken en kleuren glas volgen niet bepaald de richting van het gezicht, de loodlijnen lopen er dwars doorheen. Dit maakt de portretten wat minder logisch en voorspelbaar.
Ik vind deze bijzondere compositie en kleurindeling ( met name de vlakken rond de ogen van de man vallen enorm op hierdoor) de portretten juist interessanter maken. Ze krijgen hierdoor een meer artsistiek karakter en het lijkt geinspireerd door het Kubisme en Expressionisme.
Ik ben er nog niet achter voor wie Dick Broos dit tweeluik heeft gemaakt en waar het precies vandaan komt. Tips van kenners zijn daarom zeer welkom!
Gs hier naar de pagina waar de portretten te koop staan.
Lees het artikel over Dick Broos in het Utrechtsch Nieuwsblad van 27 augustus 1957 in mijn vorige blog.
Land van Glazeniers, nu en 55 jaar geleden – over Dick Broos
Op 12 maart 2012 verscheen dit artikel over Land van Glas. Hier wordt met name ingegaan op mijn keuze om niet langer alleen het ambacht uit te oefenen als restaurator en glazenier, maar dat ik me – nadat ik het brandschilderen tot mijn specialisme heb gemaakt – wil losworstelen uit de klassieke traditie van het glas-in-lood en meer mijn eigen ideeen wil vertalen naar gebrandschilderde ‘kunstwerken’, en opdrachten uitvoer die een kunstzinnig karakter hebben.
Naar aanleiding van dit artikel werd ik gebeld door een vriendelijk echtpaar uit Houten. Ze zijn zelf bijzonder geinteresseerd in glas-in-lood, en blijken nazaten te kennen van een kunstenaar die zelf ook bekend staat om zijn – met name – monumentale kunstwerken van glas (-in-lood). De naam van deze kunstenaar en glazenier is Dick Broos.
Via de familieleden van Dick Broos blijken ze een aantal gebrandschilderde glas-in-loodramen in hun bezit te hebben van Dick Broos, en wilden graag dat ik eens kwam kijken. Ik ging ze opzoeken en zag tot mijn verbazing een prachtig gebrandschilderd tweeluik; twee portretten met een artistiek karakter. Een man en een vrouw. Het thema is zeevaarders. En nog een veel groter raam, dat hij ter ere voor het 40-jarige bestaan van schildersbedrijf Broos heeft vervaardigd. Een grappig detail in dit gebrandschilderde compositieraam is de afbeelding van een radiator, niet bepaald een detail dat een schoonheidsprijs verdient om zijn vormgeving. Maar aangezien het in de jaren’ 50 vast een heel hip item was om in bezit te hebben mocht een radiator er natuurlijk niet in ontbreken, zo vermoed ik.. Maar hierover later meer, een volgende blog waarin ik dieper inga over deze ramen.
Ik beloofde het echtpaar onderzoek te gaan doen naar Dick Broos. Hij blijkt een aantal mooie monumentale projecten op zijn naam te hebben staan en was woon- en werkachtig in Utrecht. Hij is geboren in 1903, en stierf in 1991. Maar ook buiten Utrecht heeft hij monumentale opdrachten vervaardigd. Wat schetst mijn verbazing?
Read moreEvenheat, Nabertherm, BVD, Cerama, Blokkiln of Rohde? Hoe bepaal je de keuze van je glasoven?
Als je op glasovens gaat zoeken kom je al snel uit op de website van Pfann, die o.a Nabertherm verkoopt en Cerama aanprijst op dit moment. Of op de website van Mojokeramiek waar ze de merken BVD en Evenheat verkopen. Ik heb het hier over elektrische ovens. Ik heb geen interesse in een glasfles in of vlakbij mijn huis, dus gasovens laat ik buiten beschouwing.
Pfann helpt je op deze pagina al een stukje verder door uit te leggen dat een keramische oven in ieder geval niet geschikt is voor glas vanwege zijverhitting, wat nooit een gelijkmatige warmteverdeling waarborgt. Ik zoek dus naar glasovens, die in principe worden gebouwd voor fusing. Voor mij is fusen een bijzaak, want ik wil voornamelijk brandschilderen. Ik zocht naar reviews over verschilende merken maar die zijn niet of nauwelijks te vinden.Daarom wil ik met dit blog meer helderheid geven over het diverse aanbod van glasovens zodat ik anderen deze wekenlange speurtocht kan besparen. Het is een serieuze investering dus ik wilde geen impulsieve aankoop doen. De volgende vragen zijn belangrijk:
Wat is je maximale budget? (inclusief BTW) Welke maat wil je, en waarom? Zowel breedte- en diepte- als hoogtematen kunnen belangrijk zijn. Wat wil je ermee gaan doen? Hoe minutieus moet je stookprogramma zijn? Wil je de oven tijdens het stoken open kunnen gooien? Wat is het verschil tussen stenen glasovens en glasovens met vezelisolatie? Hoe belangrijk is krachtstroom ? Wat is het energieverbruik van de oven?
Read moreGrenzenloze sieraden, van popidolen geweven van parelsnoeren tot metershoge sieraden vervlochten met straatmeubilair
Vanaf 5 november 2011 presenteert het MMKA de tentoonstelling Ontketend! een overzicht van grenzeloze sieraden. In het state of the art overzicht breken de sieraden uit de museumvitrines, verspreiden zich over de wanden en vloeren en versieren zelfs straten en pleinen. Van kleine fantasierijke broches tot portretten van popidolen geweven van parelsnoeren en metershoge sieraden vervlochten met straatmeubilair: in ‘Ontketend!’ laat een internationaal gezelschap van sieraadontwerpers zien dat de mogelijkheden en toepassingen van het sieraad onbegrensd zijn. (www.mmkarnhem.nl)
Terwijl ik intens geniet van de vallende sneeuw buiten en de winterse plaat ‘Old Ideas’ van Leonard Cohen de kamer verwamt, denk ik met veel plezier terug aan mijn bezoek gisteren aan het MMKA – Museum voor Moderne Kunst Arnhem. Vooral de expo ‘Ontketend! Grenzeloze sieraden’ maakte een grote indruk. Dat is een blog waard!
Heel toevallig was ik pas aan het brainstormen met kunstenares en goudsmid Barbera Ploeg over een serie sieraden met gebrandschilderd glas waarover we binnenkort ideeen gaan uitwerken. ‘Het moest zo zijn dat ik hier verzeild raak!’ dacht ik. Omdat het zelf maken van sieraden ineens dichtbij lijkt te komen, bekeek ik deze expo met heel andere ogen dan ik normaal zou doen. Ik zag mogelijkheden en inspiratie in plaats van een vermakelijke expo. In de sieraden zag ik ook regelmatig gefused glas. De mogelijkheid van fusen ligt – nu ik binnenkort mijn eigen glasoven kan aanschaffen – nu ineens ook in mijn mogelijkheden.
Waar ik tot gisteren nog beelden in mijn hoofd had van puur en alleen de klassieke verschijning van sieraden in de meest traditionele materialen denkbaar, is mijn blikveld nu eindeloos verruimd door deze tentoonstelling. Deze internationale tentoonstelling gaat een stuk verder dan edelmetalen en glas! Zelfs van lollystokjes kun je sieraden maken! Zo ook van touw, linoleum, hout, porselein, keramiek, plastic en dat is nog maar een fractie aan materialen die gebruikt zijn in de sieraden in deze bijzonder fantasierijke tentoonstelling.
Naast de extreem denkbare materialen zijn ook de formaten vernieuwend, zoals (glas)kunstenares Maria Roosen ons al eerder liet zien dat haar glazen ‘roosenkrans’ hele zalen kan vullen…
Overige expo’s bij MMKA
Naast Ontketend! grenzeloze sieraden hebben ze de collectie ‘Ruimte voor realiteit’, waar ik blij verrast werd door het werk van Pyke Koch.
Kunstenaars Warmenhoven, Volkers en Kuiken – zij zijn in 2010 afgestudeerd aan de ArtEZ Academie te Arnhem – weten in hun werk ‘Pioniersdorp’ een bijzondere vrijheid van vormen te creëren. Ze tonen zich doeners, onderzoekers en uitvinders.
Modeliefhebbers kunnen hun hart ophalen bij Six Yards Guaranteed Dutch Design, waar o.a afrikaanse en Indonesische folkore en westerse kledingdesign elkaar beinvloeden door gebruik van de meer dan honderd jaar oude zogenaamde Vlisco stoffen.
